دانشگاه حکیم سبزواری پژوهش‌های زیست قوم‌شناسی و توسعۀ پایدار 3116-1162 1 2 2026 07 23 Ethnobotanical Analysis of Iranian Legends: Use, Role and Characteristics of Trees and Plants in Iranian Folk Literature تحلیلِ ‌گیاه‌قوم‌شناختیِ افسانه‌های ایرانی: کاربرد، نقش و ویژگی درختان و گیاهان در ادبیات عامۀ ایران 240802 10.22034/jresd.2026.570528.1014 FA ناصر شیری زاده بلاسی دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران زهره اله دادی دستجردی استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران. Journal Article 2026 02 03 Understanding the use, role, and characteristics of trees and plants in the eyes of humans is one of the important topics of ethnobotany studies. In this research, this issue has been addressed by examining Iranian legends in order to open a window towards popular culture and literature from this perspective. With this aim, based on the 8-volume collection of Iranian legends by Mohammad Ghasemzadeh, a descriptive-analytical method was used to examine the various roles that plants and trees had in the narrative of these legends; on the one hand, some general and specific characteristics of plants, including their healing or their power in magic, were examined, and it was determined that plants and trees could sometimes act as helpers of the hero of the story and play an important role in the hero's journey. Trees could fly and change shape. It was also determined that plants and trees, with their magical properties, are the agents of incarnation, awareness, speed increase, crossing the sea, and even raising the dead. Understanding the use, role, and characteristics of trees and plants in the eyes of humans is one of the important topics of ethnobotany studies. In this research, this issue has been addressed by examining Iranian legends in order to open a window towards popular culture and literature from this perspective. With this aim, based on the 8-volume collection of Iranian legends by Mohammad Ghasemzadeh, a descriptive-analytical method was used to examine the various roles that plants and trees had in the narrative of these legends; پی بردن به کاربرد، نقش و ویژگی‌ درختان و گیاهان در نزد انسا‌ن‌ها یکی از مباحث مهم مطالعات گیاه‌قوم شناسی است. در این پژوهش با بررسی افسانه‌های ایرانی به این مهم پرداخته شده است تا دریچه‌ای رو به سوی فرهنگ و ادبیات عامه از این منظر گشوده شود. با این هدف بر اساس مجموعه‎ی 8 جلدی افسانه‎های ایرانی اثر محمد قاسم‌زاده با شیوه توصیفی – تحلیلی به بررسی نقش‌های مختلفی که گیاهان و درختان در روایت داستانی این افسانه‌ها داشتند، پرداخته شد؛ از سویی به برخی ویژگی‌های عام و خاص گیاهان از جمله شفابخشی آن‌ها یا قدرت آن‌ها در سحر و جادو پرداخته شد و مشخص گردید گیاهان و درختان گاه به عنوان یاریگران قهرمان داستان می‌توانستند وارد عمل شود و نقش مهمی را در سفر قهرمان داشته باشند. درختان می‌توانستند پرواز کنند و تغییر شکل دهند. هم‌چنین مشخص گردید گیاهان و درختان با خاصیت جادویی خود عامل رویین‌تنی، آگاهی بخشی، افزایش سرعت، عبور دادن از دریا و حتی زنده کردن مردگان هستند.<br><br><br>