حیوانات در حوزۀ فرهنگی گیلان فراتر از بخشی از محیط طبیعی یا منابع معیشتی، در شبکه‌ای پیچیده از روابط زیست‌محیطی، معیشتی، اجتماعی، آیینی، اسطوره‌ای و نمادین با انسان‌ها دلالت دارند. این مقاله با بهره‌گیری از رویکرد مردم‌نگاری چندگونه‌ای و با تمرکز بر قوم‌جانورشناسی، به تحلیل جایگاه و نقش حیوانات در فرهنگ گیلان می‌پردازد و می‌کوشد از رویکردهای انسان‌محور در مطالعۀ رابطه انسان و حیوان فراتر رود. مسئلۀ اصلی پژوهش آن است که چگونه جوامع محلی گیلان حیوانات را می‌شناسند، طبقه‌بندی می‌کنند، دربارۀ آنها دانش تولید و منتقل می‌کنند و چه معناها، ارزش‌ها و نقش‌هایی برای آنها در جهان اجتماعی و فرهنگی خود قائل‌اند. این پژوهش با تکیه بر داده‌های مردم‌نگارانه، روایت‌های شفاهی، نام‌گذاری‌ها و طبقه‌بندی‌های بومی حیوانات، قصه‌ها، باورها، مثل‌ها، اصطلاحات، آیین‌ها و تجربه‌های زیسته جوامع محلی، به بررسی رابطۀ متقابل انسان و حیوان در حوزۀ فرهنگی گیلان می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که نظام بومی شناخت حیوانات، تنها مجموعه‌ای از نام‌ها و اطلاعات دربارۀ گونه‌های جانوری نبوده و نوعی دانش فرهنگی و زیست‌محیطی است که در آن حیوانات در فرایندهای معناسازی، حافظۀ فرهنگی، آموزش، اخلاق، معیشت و سازمان‌دهی جهان زیسته مشارکت دارند. همچنین، برخی حیوانات در نظام نمادین گیلان واجد نقش‌های تمثیلی، آیینی و اسطوره‌ای‌اند و در کنار نقش‌های مادی و معیشتی، به‌عنوان کنشگران فرهنگی در روایت‌ها و تجربه‌های زیسته حضور می‌یابند. این مقاله استدلال می‌کند که مطالعۀ قوم‌جانورشناختی فرهنگ گیلان، در چارچوب مردم‌نگاری چندگونه‌ای، امکان بازخوانی رابطۀ انسان و طبیعت را از منظر روابط بین‌گونه‌ای فراهم می‌سازد و نشان می‌دهد که میراث فرهنگی گیلان را نمی‌توان بدون توجه به حضور، عاملیت و نقش حیوانات در شکل‌گیری جهان فرهنگی آن به‌طور کامل فهم کرد. از این منظر، حیوانات نه «موضوع» شناخت انسانی، بلکه بخشی از شبکه چندگونه‌ای تولید فرهنگ و دانش در گیلان‌اند. در این پژوهش، افزون بر داده‌های مردم‌نگارانه و روایی، صداهای حیوانات و پرندگان در محیط طبیعی و زیست‌فرهنگی گیلان ضبط و به‌صورت آکوستیکی تحلیل و مقایسه شده‌اند. برای استخراج و مقایسه ویژگی‌های صوتی، از نرم‌افزارهای Raven Pro، Audacity و Praat و تحلیل‌های Spectrogram، Waveform، Frequency Spectrum و Acoustic Parameters استفاده شده است.