پژوهش‌های زیست قوم‌شناسی و توسعۀ پایدار

پژوهش‌های زیست قوم‌شناسی و توسعۀ پایدار

تحلیلِ ‌گیاه‌قوم‌شناختیِ افسانه‌های ایرانی (کاربرد، نقش و ویژگی درختان و گیاهان در ادبیات عامه ایران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.
چکیده
پی بردن به کاربرد، نقش و ویژگی‌ درختان و گیاهان در نزد انسا‌ن‌ها یکی از مباحث مهم مطالعات گیاه‌قوم شناسی است. در این پژوهش با بررسی افسانه‌های ایرانی به این مهم پرداخته شده است تا دریچه‌ای رو به سوی فرهنگ و ادبیات عامه از این منظر گشوده شود. با این هدف بر اساس مجموعه‎ی 8 جلدی افسانه‎های ایرانی اثر محمد قاسم‌زاده با شیوه توصیفی – تحلیلی به بررسی نقش‌های مختلفی که گیاهان و درختان در روایت داستانی این افسانه‌ها داشتند، پرداخته شد؛ از سویی به برخی ویژگی‌های عام و خاص گیاهان از جمله شفابخشی آن‌ها یا قدرت آن‌ها در سحر و جادو پرداخته شد و مشخص گردید گیاهان و درختان گاه به عنوان یاریگران قهرمان داستان می‌توانستند وارد عمل شود و نقش مهمی را در سفر قهرمان داشته باشند. درختان می‌توانستند پرواز کنند و تغییر شکل دهند. هم‌چنین مشخص گردید گیاهان و درختان با خاصیت جادویی خود عامل رویین‌تنی، آگاهی بخشی، افزایش سرعت، عبور دادن از دریا و حتی زنده کردن مردگان هستند.


کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 بهمن 1404

  • تاریخ دریافت 14 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 27 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 27 بهمن 1404